帝高阳之苗裔兮,朕皇考曰伯庸;摄提贞于孟陬兮,惟庚寅吾以降;皇览揆余于初度兮,肇锡余以嘉名;名余曰正则兮,字余曰灵均;纷吾既有此内美兮,又重之以修能;扈江离与辟芷兮,纫秋兰以为佩;汩余若将不及兮,恐年岁之不吾与;朝搴阰之木兰兮,夕揽洲之宿莽;日月忽其不淹兮,春与秋其代序;惟草木之零落兮,恐美人之迟暮;不抚壮而弃秽兮,何不改乎此度?
乘骐骥以驰骋兮,来吾导夫先路。
昔三后之纯粹兮,固众芳之所在;杂申椒与菌桂兮,岂维纫夫蕙芷;彼尧舜之耿介兮,既遵道而得路;何桀纣之猖披兮,夫唯捷径以窘;惟夫党人之偷乐兮,路幽昧以险隘;岂余身之惮殃兮,恐皇舆之败绩;忽奔走以先后兮,及前王之踵武;荃不察余之中情兮,反信馋而齌[1]怒;余固知謇謇之为患兮,忍而不能舍也;指九天以为正兮,夫唯灵修之故也;初既与余成言兮,后悔遁而有他;余既不难夫离别兮,伤灵修之数化。
余既兹兰之九畹兮,又树蕙之百亩;畦留夷与揭车兮,杂度蘅与方芷;冀枝叶之峻茂兮,愿竢[2]时乎吾将刈;虽萎绝其亦何伤兮,哀众芳之芜秽;众皆竞进以贪婪兮,凭不厌乎求索;羌内恕己以量人兮,各兴心而嫉妒;忽驰骛以追逐兮,非余心之所急;老冉冉其将至兮,恐修名之不立;朝饮木兰之坠露兮,夕餐秋菊之落英;苟余情其信姱[3]以练要兮,长顑[4]颔亦何伤;揽木根以结芷兮,贯薜荔之落蕊;矫菌桂以纫蕙兮,索胡绳之纚纚[5];謇吾法夫前修兮,非世俗之所服;虽不周于今之人兮,愿依彭咸之遗则!
长太息以掩涕兮,哀民生之多艰;余虽好修姱以鞿[6]羁兮,謇朝谇而夕替;既替余以蕙纕兮,又申之以揽芷;亦余心之所善兮,虽九死其尤未悔;众女疾余之蛾眉兮,谣诼谓余以善淫;固时俗之工巧兮,偭规矩而改错;背绳墨以追曲兮,竞周容以为度;忳[7]郁邑余挓[8]傺兮,吾独穷困乎此时也;宁溘死以流亡兮,余不忍为此态;鸷鸟之不群兮,自前世而固然;何方圜之能周兮,夫孰异道而相安;屈心而抑志兮,忍尤而攘诟;伏清白以死直兮,固前圣之所厚。
悔相道之不察兮,延伫乎吾将反;回朕车以复路兮,及行迷之未远;步余马于兰皋兮,驰椒丘且焉止息;进不入以离尤兮,退将复修吾初服;制芰荷以为衣兮,集芙蓉以为裳;不吾知其亦已兮,苟余情其信芳;高余冠之岌岌兮,长余佩之陆离;芳与泽其杂糅兮,唯昭质其犹未亏;忽反顾以游目兮,将往观乎四荒;佩缤纷其繁饰兮,芳菲菲其弥章;民生各有所乐兮,余独好修以为常;虽体解吾犹未变兮,岂余心之可惩。
女媭[9]之婵媛兮,申申其詈予。
曰:“鮌婞[10]直以亡身兮,终然殀乎羽之野;汝何博謇[11]而好修兮,纷独有此姱节;薋菉葹[12]以盈室兮,判独离而不服;众不可户说兮,孰云察余之中情;世并举而好朋兮,夫何茕独而不予听。
”依前圣以节中兮,喟凭心而历兹;济沅湘以南征兮,就重华而陈词:“启九辩与九歌兮,夏康娱以自纵;不顾难[13]以图后兮,五子用乎家巷;羿淫游以佚畋兮,又好射夫封狐;固乱流其鲜终兮,浞又贪夫厥家;浇身被服强圉兮,纵欲而不忍;日康娱而自忘兮,厥首用夫颠陨;夏桀之常违兮,乃遂焉而逢殃;后辛之菹醢兮,殷宗用之不长;汤禹俨而祗敬兮,周论道而莫差;举贤才而授能兮,循绳墨而不颇;皇天无私阿兮,揽民德焉错辅;夫维圣哲以茂行兮,苟得用此下土;瞻前而顾后兮,相观民之计极;夫孰非义而可用兮,孰非善而可服;阽余身而危死兮,揽余初其犹未悔;不量凿而正枘兮,固前修以菹醢。
”曾歔欷余郁邑兮,哀朕时之不当;揽茹蕙以掩涕兮,霑余襟之浪浪。
跪敷衽以陈词兮,耿吾既得中正;驷玉虬以乘鹥[14]兮,溘埃风余上征;朝发轫于苍梧兮,夕余至乎县圃;欲少留此灵琐兮,日忽忽其将暮;吾令羲和弭节兮,望崦嵫而匆迫;路曼曼其修远兮,吾将上下而求索;饮余马于咸池兮,总余辔乎扶桑;折若木以拂日兮,聊逍遥以相羊;前望舒使先驱兮,后飞廉使奔属;鸾皇为余先戒兮,雷师告余以未具;吾令凤鸟飞腾夕,继之以日夜;飘风屯其相离兮,帅云霓而来御;纷总总其离合兮,斑陆离其上下;吾令帝阍开关兮,倚阊阖而望予;时暧暧其将罢兮,结幽兰而延伫;世溷浊而不分兮,好蔽美而嫉妒。
朝吾将济于白水兮,登阆风而緤[15]马;忽反顾以流涕兮,哀高丘之无女;溘吾游此春宫兮,折琼枝以继佩;及荣华之未落兮,相下女之可诒;吾令丰隆乘云兮,求宓[16]妃之所在;解佩纕以结言兮,吾令蹇修以为理;纷总总其离合兮,忽纬繣[17]其难迁;夕归次于穷石兮,朝濯发乎洧盘;保厥美以骄傲兮,日康娱以淫游;虽信美而无礼兮,来违弃而改求;览相观于四极兮,周流乎天余乃下;望瑶台之偃蹇兮,见有娀之佚女;吾令鸩为媒兮,鸩告余以不好;雄鸠之鸣逝兮,余犹恶其佻巧;心犹豫而狐疑兮,欲自适而不可;凤皇既受诒兮,恐高辛之先我;欲远集而无所适兮,聊浮游以逍遥;及少康之未家兮,留有虞之二姚;理弱而媒拙兮,恐导言之不固;世溷浊而嫉贤兮,好蔽美而称恶;闺中既已邃远兮,哲王又不寤;怀朕情而不发兮,余焉能忍此终古。
索藑[18]茅以筳篿[19]兮,命灵氛为余占之;曰:两美其必合兮,孰信修而慕之;思九州之博大兮,岂惟是其有女?
曰:勉远逝而无狐疑兮,孰求美而释女[20]?
何所独无芳草兮,尔何怀乎故宇;世幽昧以昡曜兮,孰云察余之善恶;民好恶其不同兮,惟此党人其独异;户服艾以盈要[21]兮,谓幽兰其不可佩;览察草木其犹未得兮,岂珵美之能当?
苏粪壤以充帏兮,谓申椒其不芳。
欲从灵氛之吉占兮,心犹豫而狐疑;巫咸将夕降兮,怀椒糈而要[22]之;百神翳其备降兮,九疑缤其并迎[23];皇剡剡其扬灵兮,告余以吉故;曰:勉升降以上下兮,求榘镬之所同;汤禹严而求合兮,挚咎繇而能调;苟中情其好[24]修兮,又何必用夫行媒;说[25]操筑于傅岩兮,武丁用而不疑;吕望之鼓刀兮,遭周文而得举;宁戚之讴歌兮,齐桓闻以该辅;及年岁之未晏兮,时亦犹其未央;恐鹈鴂[26]之先鸣兮,使夫百草为之不芳;何琼佩之偃蹇兮,众薆[27]然而蔽之;惟此党人之不谅兮,恐嫉妒而折之;时缤纷其变易兮,又何可以淹留;兰芷变而不芳兮,荃蕙化而为茅;何昔日之芳草兮,今直为此萧艾也;岂其有他故兮,莫好修之害也;余既以兰为可侍兮,羌无实而容长;委厥美以从俗兮,苟得列乎众芳;椒专佞以慢韬兮,樧[28]又欲充夫佩帏;既干[29]进而务入兮,又何芳之能祗;固时俗之流从兮,又孰能无变化;览椒兰其若兹兮,又况揭车与江离;惟兹佩之可贵兮,委厥美而历兹;芳菲菲而难亏兮,芬至今犹未沫;和调度以自娱兮,聊浮游而求女;及余饰之方壮兮,周流观乎上下。
灵芬既告余以吉占兮,历吉日乎吾将行;折琼枝以为羞兮,精琼爢[30]以为粻[31];为余驾飞龙兮,杂瑶象以为车;何离心之可同兮,吾将远逝以自疏;邅[32]吾道夫昆仑兮,路修远以周流;扬云霓之晻蔼兮,鸣玉鸾之啾啾;朝发轫于天津兮,夕余至乎西极;凤皇翼其承旗兮,高翱翔之翼翼;乎吾行此流沙兮,遵赤水而容与;麾蛟龙使梁津兮,诏西皇使涉予;路修远以多艰兮,腾众车使径待[33];路不周以左转兮,指西海以为期;屯余车其千乘兮,齐玉轪[34]而并驰;驾八龙之蜿蜿兮,载云旗之委蛇[35];抑志而弭节兮,神高驰之邈邈[36];奏九歌而舞韶兮,聊假日以媮[37]乐;陟升皇之赫戏兮,忽临睨夫旧乡;仆夫悲余马怀兮,蜷局顾而不行。
乱曰:已矣哉,国无人莫我知兮,又何怀乎故都;既莫足为美政兮,吾将从彭咸之所居。
帝高陽之苗裔兮,朕皇考曰伯庸;攝提貞於孟陬兮,惟庚寅吾以降;皇覽揆余於初度兮,肇錫余以嘉名;名余曰正則兮,字余曰靈均;紛吾既有此內美兮,又重之以修能;扈江離與辟芷兮,紉秋蘭以為佩;汩余若將不及兮,恐年歲之不吾與;朝搴阰之木蘭兮,夕攬洲之宿莽;日月忽其不淹兮,春與秋其代序;惟草木之零落兮,恐美人之遲暮;不撫壯而棄穢兮,何不改乎此度?
乘騏驥以馳騁兮,來吾導夫先路。
昔三後之純粹兮,固眾芳之所在;雜申椒與菌桂兮,豈維紉夫蕙芷;彼堯舜之耿介兮,既遵道而得路;何桀紂之猖披兮,夫唯捷徑以窘;惟夫黨人之偷樂兮,路幽昧以險隘;豈余身之憚殃兮,恐皇輿之敗績;忽奔走以先後兮,及前王之踵武;荃不察余之中情兮,反信饞而齌[1]怒;余固知謇謇之為患兮,忍而不能舍也;指九天以為正兮,夫唯靈修之故也;初既與余成言兮,後悔遁而有他;余既不難夫離別兮,傷靈修之數化。
余既茲蘭之九畹兮,又樹蕙之百畝;畦留夷與揭車兮,雜度蘅與方芷;冀枝葉之峻茂兮,願竢[2]時乎吾將刈;雖萎絕其亦何傷兮,哀眾芳之蕪穢;眾皆競進以貪婪兮,憑不厭乎求索;羌內恕己以量人兮,各興心而嫉妒;忽馳騖以追逐兮,非余心之所急;老冉冉其將至兮,恐修名之不立;朝飲木蘭之墜露兮,夕餐秋菊之落英;茍余情其信姱[3]以練要兮,長顑[4]頷亦何傷;攬木根以結芷兮,貫薜荔之落蕊;矯菌桂以紉蕙兮,索胡繩之纚纚[5];謇吾法夫前修兮,非世俗之所服;雖不周於今之人兮,願依彭鹹之遺則!
長太息以掩涕兮,哀民生之多艱;余雖好修姱以鞿[6]羈兮,謇朝誶而夕替;既替余以蕙纕兮,又申之以攬芷;亦余心之所善兮,雖九死其尤未悔;眾女疾余之蛾眉兮,謠諑謂余以善淫;固時俗之工巧兮,偭規矩而改錯;背繩墨以追曲兮,競周容以為度;忳[7]郁邑余挓[8]傺兮,吾獨窮困乎此時也;寧溘死以流亡兮,余不忍為此態;鷙鳥之不群兮,自前世而固然;何方圜之能周兮,夫孰異道而相安;屈心而抑誌兮,忍尤而攘詬;伏清白以死直兮,固前聖之所厚。
悔相道之不察兮,延佇乎吾將反;回朕車以復路兮,及行迷之未遠;步余馬於蘭臯兮,馳椒丘且焉止息;進不入以離尤兮,退將復修吾初服;制芰荷以為衣兮,集芙蓉以為裳;不吾知其亦已兮,茍余情其信芳;高余冠之岌岌兮,長余佩之陸離;芳與澤其雜糅兮,唯昭質其猶未虧;忽反顧以遊目兮,將往觀乎四荒;佩繽紛其繁飾兮,芳菲菲其彌章;民生各有所樂兮,余獨好修以為常;雖體解吾猶未變兮,豈余心之可懲。
女媭[9]之嬋媛兮,申申其詈予。
曰:“鮌婞[10]直以亡身兮,終然殀乎羽之野;汝何博謇[11]而好修兮,紛獨有此姱節;薋菉葹[12]以盈室兮,判獨離而不服;眾不可戶說兮,孰雲察余之中情;世並舉而好朋兮,夫何煢獨而不予聽。
”依前聖以節中兮,喟憑心而歷茲;濟沅湘以南征兮,就重華而陳詞:“啟九辯與九歌兮,夏康娛以自縱;不顧難[13]以圖後兮,五子用乎家巷;羿淫遊以佚畋兮,又好射夫封狐;固亂流其鮮終兮,浞又貪夫厥家;澆身被服強圉兮,縱欲而不忍;日康娛而自忘兮,厥首用夫顛隕;夏桀之常違兮,乃遂焉而逢殃;後辛之菹醢兮,殷宗用之不長;湯禹儼而祗敬兮,周論道而莫差;舉賢才而授能兮,循繩墨而不頗;皇天無私阿兮,攬民德焉錯輔;夫維聖哲以茂行兮,茍得用此下土;瞻前而顧後兮,相觀民之計極;夫孰非義而可用兮,孰非善而可服;阽余身而危死兮,攬余初其猶未悔;不量鑿而正枘兮,固前修以菹醢。
”曾歔欷余郁邑兮,哀朕時之不當;攬茹蕙以掩涕兮,霑余襟之浪浪。
跪敷衽以陳詞兮,耿吾既得中正;駟玉虬以乘鹥[14]兮,溘埃風余上征;朝發軔於蒼梧兮,夕余至乎縣圃;欲少留此靈瑣兮,日忽忽其將暮;吾令羲和弭節兮,望崦嵫而匆迫;路曼曼其修遠兮,吾將上下而求索;飲余馬於鹹池兮,總余轡乎扶桑;折若木以拂日兮,聊逍遙以相羊;前望舒使先驅兮,後飛廉使奔屬;鸞皇為余先戒兮,雷師告余以未具;吾令鳳鳥飛騰夕,繼之以日夜;飄風屯其相離兮,帥雲霓而來禦;紛總總其離合兮,斑陸離其上下;吾令帝閽開關兮,倚閶闔而望予;時曖曖其將罷兮,結幽蘭而延佇;世混濁而不分兮,好蔽美而嫉妒。
朝吾將濟於白水兮,登閬風而緤[15]馬;忽反顧以流涕兮,哀高丘之無女;溘吾遊此春宮兮,折瓊枝以繼佩;及榮華之未落兮,相下女之可詒;吾令豐隆乘雲兮,求宓[16]妃之所在;解佩纕以結言兮,吾令蹇修以為理;紛總總其離合兮,忽緯繣[17]其難遷;夕歸次於窮石兮,朝濯發乎洧盤;保厥美以驕傲兮,日康娛以淫遊;雖信美而無禮兮,來違棄而改求;覽相觀於四極兮,周流乎天余乃下;望瑤臺之偃蹇兮,見有娀之佚女;吾令鴆為媒兮,鴆告余以不好;雄鳩之鳴逝兮,余猶惡其佻巧;心猶豫而狐疑兮,欲自適而不可;鳳皇既受詒兮,恐高辛之先我;欲遠集而無所適兮,聊浮遊以逍遙;及少康之未家兮,留有虞之二姚;理弱而媒拙兮,恐導言之不固;世混濁而嫉賢兮,好蔽美而稱惡;閨中既已邃遠兮,哲王又不寤;懷朕情而不發兮,余焉能忍此終古。
索藑[18]茅以筳篿[19]兮,命靈氛為余占之;曰:兩美其必合兮,孰信修而慕之;思九州之博大兮,豈惟是其有女?
曰:勉遠逝而無狐疑兮,孰求美而釋女[20]?
何所獨無芳草兮,爾何懷乎故宇;世幽昧以昡曜兮,孰雲察余之善惡;民好惡其不同兮,惟此黨人其獨異;戶服艾以盈要[21]兮,謂幽蘭其不可佩;覽察草木其猶未得兮,豈珵美之能當?
蘇糞壤以充幃兮,謂申椒其不芳。
欲從靈氛之吉占兮,心猶豫而狐疑;巫鹹將夕降兮,懷椒糈而要[22]之;百神翳其備降兮,九疑繽其並迎[23];皇剡剡其揚靈兮,告余以吉故;曰:勉升降以上下兮,求榘鑊之所同;湯禹嚴而求合兮,摯咎繇而能調;茍中情其好[24]修兮,又何必用夫行媒;說[25]操築於傅巖兮,武丁用而不疑;呂望之鼓刀兮,遭周文而得舉;寧戚之謳歌兮,齊桓聞以該輔;及年歲之未晏兮,時亦猶其未央;恐鵜鴂[26]之先鳴兮,使夫百草為之不芳;何瓊佩之偃蹇兮,眾薆[27]然而蔽之;惟此黨人之不諒兮,恐嫉妒而折之;時繽紛其變易兮,又何可以淹留;蘭芷變而不芳兮,荃蕙化而為茅;何昔日之芳草兮,今直為此蕭艾也;豈其有他故兮,莫好修之害也;余既以蘭為可侍兮,羌無實而容長;委厥美以從俗兮,茍得列乎眾芳;椒專佞以慢韜兮,樧[28]又欲充夫佩幃;既幹[29]進而務入兮,又何芳之能祗;固時俗之流從兮,又孰能無變化;覽椒蘭其若茲兮,又況揭車與江離;惟茲佩之可貴兮,委厥美而歷茲;芳菲菲而難虧兮,芬至今猶未沫;和調度以自娛兮,聊浮遊而求女;及余飾之方壯兮,周流觀乎上下。
靈芬既告余以吉占兮,歷吉日乎吾將行;折瓊枝以為羞兮,精瓊爢[30]以為粻[31];為余駕飛龍兮,雜瑤象以為車;何離心之可同兮,吾將遠逝以自疏;邅[32]吾道夫昆侖兮,路修遠以周流;揚雲霓之晻藹兮,鳴玉鸞之啾啾;朝發軔於天津兮,夕余至乎西極;鳳皇翼其承旗兮,高翺翔之翼翼;乎吾行此流沙兮,遵赤水而容與;麾蛟龍使梁津兮,詔西皇使涉予;路修遠以多艱兮,騰眾車使徑待[33];路不周以左轉兮,指西海以為期;屯余車其千乘兮,齊玉轪[34]而並馳;駕八龍之蜿蜿兮,載雲旗之委蛇[35];抑誌而弭節兮,神高馳之邈邈[36];奏九歌而舞韶兮,聊假日以媮[37]樂;陟升皇之赫戲兮,忽臨睨夫舊鄉;仆夫悲余馬懷兮,蜷局顧而不行。
亂曰:已矣哉,國無人莫我知兮,又何懷乎故都;既莫足為美政兮,吾將從彭鹹之所居。
dì gāo yáng zhī miáo yì xī , zhèn huáng kǎo yuē bó yōng ?? shè tí zhēn yú mèng zōu xī , wéi gēng yín wú yǐ jiàng ?? huáng lǎn kuí yú yú chū dù xī , zhào xī yú yǐ jiā míng ?? míng yú yuē zhèng zé xī , zì yú yuē líng jūn ?? fēn wú jì yǒu cǐ nèi měi xī , yòu zhòng zhī yǐ xiū néng ?? hù jiāng lí yǔ bì zhǐ xī , rèn qiū lán yǐ wéi pèi ?? gǔ yú ruò jiāng bù jí xī , kǒng nián suì zhī bù wú yǔ ?? zhāo qiān pí zhī mù lán xī , xī lǎn zhōu zhī sù mǎng ?? rì yuè hū qí bù yān xī , chūn yǔ qiū qí dài xù ?? wéi cǎo mù zhī líng luò xī , kǒng měi rén zhī chí mù ?? bù fǔ zhuàng ér qì huì xī , hé bù gǎi hū cǐ dù ?
chéng qí jì yǐ chí chěng xī , lái wú dǎo fū xiān lù 。
xī sān hòu zhī chún cuì xī , gù zhòng fāng zhī suǒ zài ?? zá shēn jiāo yǔ jūn guì xī , qǐ wéi rèn fū huì zhǐ ?? bǐ yáo shùn zhī gěng jiè xī , jì zūn dào ér dé lù ?? hé jié zhòu zhī chāng pī xī , fū wéi jié jìng yǐ jiǒng ?? wéi fū dǎng rén zhī tōu lè xī , lù yōu mèi yǐ xiǎn ài ?? qǐ yú shēn zhī dàn yāng xī , kǒng huáng yú zhī bài jì ?? hū bēn zǒu yǐ xiān hòu xī , jí qián wáng zhī zhǒng wǔ ?? quán bù chá yú zhī zhōng qíng xī , fǎn xìn chán ér jì [1] nù ?? yú gù zhī jiǎn jiǎn zhī wéi huàn xī , rěn ér bù néng shè yě ?? zhǐ jiǔ tiān yǐ wéi zhèng xī , fū wéi líng xiū zhī gù yě ?? chū jì yǔ yú chéng yán xī , hòu huǐ dùn ér yǒu tā ?? yú jì bù nán fū lí bié xī , shāng líng xiū zhī shù huà 。
yú jì zī lán zhī jiǔ wǎn xī , yòu shù huì zhī bǎi mǔ ?? qí liú yí yǔ jiē chē xī , zá dù héng yǔ fāng zhǐ ?? jì zhī yè zhī jùn mào xī , yuàn sì [2] shí hū wú jiāng yì ?? suī wěi jué qí yì hé shāng xī , āi zhòng fāng zhī wú huì ?? zhòng jiē jìng jìn yǐ tān lán xī , píng bù yàn hū qiú suǒ ?? qiāng nèi shù jǐ yǐ liáng rén xī , gè xīng xīn ér jī dù ?? hū chí wù yǐ zhuī zhú xī , fēi yú xīn zhī suǒ jí ?? lǎo rǎn rǎn qí jiāng zhì xī , kǒng xiū míng zhī bù lì ?? zhāo yǐn mù lán zhī zhuì lù xī , xī cān qiū jú zhī luò yīng ?? gǒu yú qíng qí xìn kuā [3] yǐ liàn yào xī , cháng kǎn [4] hàn yì hé shāng ?? lǎn mù gēn yǐ jié zhǐ xī , guàn bì lì zhī luò ruǐ ?? jiǎo jūn guì yǐ rèn huì xī , suǒ hú shéng zhī lí lí [5]?? jiǎn wú fǎ fū qián xiū xī , fēi shì sú zhī suǒ fú ?? suī bù zhōu yú jīn zhī rén xī , yuàn yī péng xián zhī yí zé !
cháng tài xī yǐ yǎn tì xī , āi mín shēng zhī duō jiān ?? yú suī hǎo xiū kuā yǐ jī [6] jī xī , jiǎn zhāo suì ér xī tì ?? jì tì yú yǐ huì xiāng xī , yòu shēn zhī yǐ lǎn zhǐ ?? yì yú xīn zhī suǒ shàn xī , suī jiǔ sǐ qí yóu wèi huǐ ?? zhòng nǚ jí yú zhī é méi xī , yáo zhuó wèi yú yǐ shàn yín ?? gù shí sú zhī gōng qiǎo xī , miǎn guī jǔ ér gǎi cuò ?? bèi shéng mò yǐ zhuī qū xī , jìng zhōu róng yǐ wéi dù ?? tún [7] yù yì yú zhā [8] chì xī , wú dú qióng kùn hū cǐ shí yě ?? níng kè sǐ yǐ liú wáng xī , yú bù rěn wéi cǐ tài ?? zhì niǎo zhī bù qún xī , zì qián shì ér gù rán ?? hé fāng huán zhī néng zhōu xī , fū shú yì dào ér xiāng ān ?? qū xīn ér yì zhì xī , rěn yóu ér rǎng gòu ?? fú qīng bái yǐ sǐ zhí xī , gù qián shèng zhī suǒ hòu 。
huǐ xiāng dào zhī bù chá xī , yán zhù hū wú jiāng fǎn ?? huí zhèn chē yǐ fù lù xī , jí xíng mí zhī wèi yuǎn ?? bù yú mǎ yú lán gāo xī , chí jiāo qiū qiě yān zhǐ xī ?? jìn bù rù yǐ lí yóu xī , tuì jiāng fù xiū wú chū fú ?? zhì jì hé yǐ wéi yī xī , jí fú róng yǐ wéi cháng ?? bù wú zhī qí yì yǐ xī , gǒu yú qíng qí xìn fāng ?? gāo yú guān zhī jí jí xī , cháng yú pèi zhī lù lí ?? fāng yǔ zé qí zá róu xī , wéi zhāo zhì qí yóu wèi kuī ?? hū fǎn gù yǐ yóu mù xī , jiāng wǎng guān hū sì huāng ?? pèi bīn fēn qí fán shì xī , fāng fēi fēi qí mí zhāng ?? mín shēng gè yǒu suǒ lè xī , yú dú hǎo xiū yǐ wéi cháng ?? suī tǐ jiě wú yóu wèi biàn xī , qǐ yú xīn zhī kě chěng 。
nǚ xū [9] zhī chán yuàn xī , shēn shēn qí lì yú 。
yuē :?? gǔn xìng [10] zhí yǐ wáng shēn xī , zhōng rán yāo hū yǔ zhī yě ?? rǔ hé bó jiǎn [11] ér hǎo xiū xī , fēn dú yǒu cǐ kuā jié ?? cí lù shī [12] yǐ yíng shì xī , pàn dú lí ér bù fú ?? zhòng bù kě hù shuō xī , shú yún chá yú zhī zhōng qíng ?? shì bìng jǔ ér hǎo péng xī , fū hé qióng dú ér bù yú tīng 。
?? yī qián shèng yǐ jié zhōng xī , kuì píng xīn ér lì zī ?? jì yuán xiāng yǐ nán zhēng xī , jiù zhòng huá ér chén cí :?? qǐ jiǔ biàn yǔ jiǔ gē xī , xià kāng yú yǐ zì zòng ?? bù gù nán [13] yǐ tú hòu xī , wǔ zǐ yòng hū jiā xiàng ?? yì yín yóu yǐ yì tián xī , yòu hǎo shè fū fēng hú ?? gù luàn liú qí xiān zhōng xī , zhuó yòu tān fū jué jiā ?? jiāo shēn bèi fú qiáng yǔ xī , zòng yù ér bù rěn ?? rì kāng yú ér zì wàng xī , jué shǒu yòng fū diān yǔn ?? xià jié zhī cháng wéi xī , nǎi suì yān ér féng yāng ?? hòu xīn zhī zū hǎi xī , yīn zōng yòng zhī bù cháng ?? tāng yǔ yǎn ér zhī jìng xī , zhōu lùn dào ér mò chà ?? jǔ xián cái ér shòu néng xī , xún shéng mò ér bù pō ?? huáng tiān wú sī ā xī , lǎn mín dé yān cuò fǔ ?? fū wéi shèng zhé yǐ mào xíng xī , gǒu dé yòng cǐ xià tǔ ?? zhān qián ér gù hòu xī , xiāng guān mín zhī jì jí ?? fū shú fēi yì ér kě yòng xī , shú fēi shàn ér kě fú ?? diàn yú shēn ér wēi sǐ xī , lǎn yú chū qí yóu wèi huǐ ?? bù liáng záo ér zhèng ruì xī , gù qián xiū yǐ zū hǎi 。
?? zēng xū xī yú yù yì xī , āi zhèn shí zhī bù dāng ?? lǎn rú huì yǐ yǎn tì xī , zhān yú jīn zhī làng làng 。
guì fū rèn yǐ chén cí xī , gěng wú jì dé zhōng zhèng ?? sì yù qiú yǐ chéng yī [14] xī , kè āi fēng yú shàng zhēng ?? zhāo fā rèn yú cāng wú xī , xī yú zhì hū xiàn pǔ ?? yù shǎo liú cǐ líng suǒ xī , rì hū hū qí jiāng mù ?? wú líng xī hé mǐ jié xī , wàng yān zī ér cōng pò ?? lù màn màn qí xiū yuǎn xī , wú jiāng shàng xià ér qiú suǒ ?? yǐn yú mǎ yú xián chí xī , zǒng yú pèi hū fú sāng ?? zhē ruò mù yǐ fú rì xī , liáo xiāo yáo yǐ xiāng yáng ?? qián wàng shū shǐ xiān qū xī , hòu fēi lián shǐ bēn shǔ ?? luán huáng wéi yú xiān jiè xī , léi shī gào yú yǐ wèi jù ?? wú líng fèng niǎo fēi téng xī , jì zhī yǐ rì yè ?? piāo fēng tún qí xiāng lí xī , shuài yún ní ér lái yù ?? fēn zǒng zǒng qí lí hé xī , bān lù lí qí shàng xià ?? wú líng dì hūn kāi guān xī , yǐ chāng hé ér wàng yú ?? shí ài ài qí jiāng bà xī , jié yōu lán ér yán zhù ?? shì hùn zhuó ér bù fēn xī , hǎo bì měi ér jī dù 。
zhāo wú jiāng jì yú bái shuǐ xī , dēng làng fēng ér xiè [15] mǎ ?? hū fǎn gù yǐ liú tì xī , āi gāo qiū zhī wú nǚ ?? kè wú yóu cǐ chūn gōng xī , zhē qióng zhī yǐ jì pèi ?? jí róng huá zhī wèi luò xī , xiāng xià nǚ zhī kě yí ?? wú líng fēng lóng chéng yún xī , qiú mì [16] fēi zhī suǒ zài ?? jiě pèi xiāng yǐ jié yán xī , wú líng jiǎn xiū yǐ wéi lǐ ?? fēn zǒng zǒng qí lí hé xī , hū wěi huà [17] qí nán qiān ?? xī guī cì yú qióng shí xī , zhāo zhuó fā hū wěi pán ?? bǎo jué měi yǐ jiāo ào xī , rì kāng yú yǐ yín yóu ?? suī xìn měi ér wú lǐ xī , lái wéi qì ér gǎi qiú ?? lǎn xiāng guān yú sì jí xī , zhōu liú hū tiān yú nǎi xià ?? wàng yáo tái zhī yǎn jiǎn xī , jiàn yǒu sōng zhī yì nǚ ?? wú líng zhèn wéi méi xī , zhèn gào yú yǐ bù hǎo ?? xióng jiū zhī míng shì xī , yú yóu è qí tiāo qiǎo ?? xīn yóu yù ér hú yí xī , yù zì shì ér bù kě ?? fèng huáng jì shòu yí xī , kǒng gāo xīn zhī xiān wǒ ?? yù yuǎn jí ér wú suǒ shì xī , liáo fú yóu yǐ xiāo yáo ?? jí shǎo kāng zhī wèi jiā xī , liú yǒu yú zhī èr yáo ?? lǐ ruò ér méi zhuō xī , kǒng dǎo yán zhī bù gù ?? shì hùn zhuó ér jī xián xī , hǎo bì měi ér chēng è ?? guī zhōng jì yǐ suì yuǎn xī , zhé wáng yòu bù wù ?? huái zhèn qíng ér bù fā xī , yú yān néng rěn cǐ zhōng gǔ 。
suǒ qióng [18] máo yǐ tíng tuán [19] xī , mìng líng fēn wéi yú zhān zhī ?? yuē : liǎng měi qí bì hé xī , shú xìn xiū ér mù zhī ?? sī jiǔ zhōu zhī bó dà xī , qǐ wéi shì qí yǒu nǚ ?
yuē : miǎn yuǎn shì ér wú hú yí xī , shú qiú měi ér shì nǚ [20]?
hé suǒ dú wú fāng cǎo xī , ěr hé huái hū gù yǔ ?? shì yōu mèi yǐ xuàn yào xī , shú yún chá yú zhī shàn è ?? mín hǎo è qí bù tóng xī , wéi cǐ dǎng rén qí dú yì ?? hù fú ài yǐ yíng yào [21] xī , wèi yōu lán qí bù kě pèi ?? lǎn chá cǎo mù qí yóu wèi dé xī , qǐ chéng měi zhī néng dāng ?
sū fèn rǎng yǐ chōng wéi xī , wèi shēn jiāo qí bù fāng 。
yù cóng líng fēn zhī jí zhān xī , xīn yóu yù ér hú yí ?? wū xián jiāng xī jiàng xī , huái jiāo xǔ ér yào [22] zhī ?? bǎi shén yì qí bèi jiàng xī , jiǔ yí bīn qí bìng yíng [23]?? huáng yǎn yǎn qí yáng líng xī , gào yú yǐ jí gù ?? yuē : miǎn shēng jiàng yǐ shàng xià xī , qiú jǔ huò zhī suǒ tóng ?? tāng yǔ yán ér qiú hé xī , zhì jiù yáo ér néng diào ?? gǒu zhōng qíng qí hǎo [24] xiū xī , yòu hé bì yòng fū xíng méi ?? shuō [25] cāo zhù yú fù yán xī , wǔ dīng yòng ér bù yí ?? lǚ wàng zhī gǔ dāo xī , zāo zhōu wén ér dé jǔ ?? níng qī zhī ōu gē xī , qí huán wén yǐ gāi fǔ ?? jí nián suì zhī wèi yàn xī , shí yì yóu qí wèi yāng ?? kǒng tí jué [26] zhī xiān míng xī , shǐ fū bǎi cǎo wéi zhī bù fāng ?? hé qióng pèi zhī yǎn jiǎn xī , zhòng ài [27] rán ér bì zhī ?? wéi cǐ dǎng rén zhī bù liàng xī , kǒng jī dù ér zhē zhī ?? shí bīn fēn qí biàn yì xī , yòu hé kě yǐ yān liú ?? lán zhǐ biàn ér bù fāng xī , quán huì huà ér wéi máo ?? hé xī rì zhī fāng cǎo xī , jīn zhí wéi cǐ xiāo ài yě ?? qǐ qí yǒu tā gù xī , mò hǎo xiū zhī hài yě ?? yú jì yǐ lán wéi kě shì xī , qiāng wú shí ér róng cháng ?? wěi jué měi yǐ cóng sú xī , gǒu dé liè hū zhòng fāng ?? jiāo zhuān nìng yǐ màn tāo xī , shā [28] yòu yù chōng fū pèi wéi ?? jì gān [29] jìn ér wù rù xī , yòu hé fāng zhī néng zhī ?? gù shí sú zhī liú cóng xī , yòu shú néng wú biàn huà ?? lǎn jiāo lán qí ruò zī xī , yòu kuàng jiē chē yǔ jiāng lí ?? wéi zī pèi zhī kě guì xī , wěi jué měi ér lì zī ?? fāng fēi fēi ér nán kuī xī , fēn zhì jīn yóu wèi mò ?? hé diào dù yǐ zì yú xī , liáo fú yóu ér qiú nǚ ?? jí yú shì zhī fāng zhuàng xī , zhōu liú guān hū shàng xià 。
líng fēn jì gào yú yǐ jí zhān xī , lì jí rì hū wú jiāng xíng ?? zhē qióng zhī yǐ wéi xiū xī , jīng qióng mí [30] yǐ wéi zhāng [31]?? wéi yú jià fēi lóng xī , zá yáo xiàng yǐ wéi chē ?? hé lí xīn zhī kě tóng xī , wú jiāng yuǎn shì yǐ zì shū ?? zhān [32] wú dào fū kūn lún xī , lù xiū yuǎn yǐ zhōu liú ?? yáng yún ní zhī àn ǎi xī , míng yù luán zhī jiū jiū ?? zhāo fā rèn yú tiān jīn xī , xī yú zhì hū xī jí ?? fèng huáng yì qí chéng qí xī , gāo áo xiáng zhī yì yì ?? hū wú xíng cǐ liú shā xī , zūn chì shuǐ ér róng yǔ ?? huī jiāo lóng shǐ liáng jīn xī , zhào xī huáng shǐ shè yú ?? lù xiū yuǎn yǐ duō jiān xī , téng zhòng chē shǐ jìng dài [33]?? lù bù zhōu yǐ zuǒ zhuǎn xī , zhǐ xī hǎi yǐ wéi qī ?? tún yú chē qí qiān chéng xī , qí yù dài [34] ér bìng chí ?? jià bā lóng zhī wān wān xī , zài yún qí zhī wěi shé [35]?? yì zhì ér mǐ jié xī , shén gāo chí zhī miǎo miǎo [36]?? zòu jiǔ gē ér wǔ sháo xī , liáo jiǎ rì yǐ tōu [37] lè ?? zhì shēng huáng zhī hè xì xī , hū lín nì fū jiù xiāng ?? pū fū bēi yú mǎ huái xī , quán jú gù ér bù xíng 。
luàn yuē : yǐ yǐ zāi , guó wú rén mò wǒ zhī xī , yòu hé huái hū gù dū ?? jì mò zú wéi měi zhèng xī , wú jiāng cóng péng xián zhī suǒ jū 。
鉴赏
屈原(先秦)的《离骚》选自 姜葆夫、韦良成选注《常用尊宝娱乐》。 【注释】 [1]音“期”[2]音“四”[3]音“夸”[4]音“咸”[5]音“索”[6]音“几”[7]音“屯”[8]音“叉”[9]音“须”[10]音“幸”[11]音“讲”[12]音“辞录施”[13]难,去声[14]音“义”[15]音“谢”[16]本音“觅”,此处通“伏”[17]音“画”[18]音“琼”[19]音“专”[20]音“汝”[21]音“邀”[22]音“邀”[23]迎,亦作“迓”[24]好,去声[25]音“悦”[26]音“决”[27]音“爱”[28]音“杀”[29]干,阴平[30]音“迷”[31]音“章”[32]音“沾”[33]音“持”[34]音“代”[35]音“仪”[36]音“末”[37]音“偷” 【鉴赏】 《离骚》展现了诗人屈原“存君兴国”的“美政”理想,深沉执著的爱国感情,放言无惮的批判精神和“独立不迁”的高洁人格。

“亦余心之所善兮,虽九死其犹未悔,虽体解吾犹未变!”再现了一位不愿同流合污,不低头,不屈服,执著地追求真理的形象。
(小提示:如果您想查询《离骚》相关诗句的上一句或者下一句是什么,可以在页面右上角的“尊宝娱乐检索”中输入您要查询的诗句,回车即可查到该诗句的上句或下句。注意上半句和下半句输入时不要留有空格和标点符号!)
评论:
昵称 网站
全字解析
宿退羿使怀篿西
在线新华字典 »

    屈原的其他作品鉴赏
  1. 渔父(屈原既放,游於江潭,行吟泽畔, 颜色憔悴,形容枯槁)
  2. 卜居(屈原既放,三年不得复见,竭知尽忠, 而蔽鄣於谗,心烦虑乱,不知所从)
  3. 远游(悲时俗之迫阨兮,愿轻举而远游)
  4. 大招(青春受谢,白日昭只)
  5. 招魂(朕幼清以廉洁兮,身服义而未沫)
  6. 悲回风(悲回风之摇蕙兮,心冤结而内伤; 物有微而陨性兮,声有隐而先倡)
  7. 橘颂(后皇嘉树,橘徕服兮)
  8. 惜往日(惜往日之曾信兮,受命诏以昭时)
  9. 思美人(思美人兮,揽涕而竚眙)
  10. 抽思(心郁郁之忧思兮,独永叹乎增伤)
  11. 涉江(余幼好此奇服兮,年既老而不衰)
  12. 惜诵(惜诵以致愍兮,发愤以抒情)
  13. 怀沙(滔滔孟夏兮,草木莽莽)
  14. 天问(曰:遂古之初,谁传道之? 上下未形,何由考之? 冥昭瞢闇,谁能极之? 冯翼惟像,何以识之? 明明闇闇)
  15. 九歌 云中君(浴兰汤兮沐芳,华采衣兮若英[1]; 灵连蜷兮既留,烂昭昭兮未央; 謇将憺[2]兮寿宫,与日月兮齐光; 龙驾兮帝服,聊翱游兮周章; 灵皇皇兮既降[3])
    其他同名作品鉴赏
  1. 离骚(天问复招魂,无因彻帝阍)
    同朝代其他作品鉴赏
  1. 无题(割肉奉君尽丹心,但愿主公常清明)
  2. 孔丛子引遗谚(尧舜千钟)
  3. 康衢谣(立我烝民)
  4. 晋童谣(丙之晨)
  5. 金楼子引殷纣时语(车行酒)
  6. 金楼子引古语(宁得一把五加)
  7. 峤诗(何自南极)
  8. 家语引逸诗(皇皇上天)
  9. 祭侯辞(惟若宁侯)
  10. 祭侯辞(嗟尔不宁侯)
  11. 祭辞(皇皇上天)
  12. 浑良夫譟(登此昆吾之虚)
  13. 黄竹诗三章(我徂黄竹)
  14. 黄泽谣(黄之池)
  15. 狐援辞(先出也衣絺紵)
  16. 后汉书引逸诗(皎皎练丝)
  17. 汉书引逸诗(四牡翼翼)
  18. 韩非子引先圣谚(不踬于山)
  19. 韩非子引古语(奔车之上无仲尼)
  20. 韩非子引古谚(为政若沐也)
  21. 韩非子引鄙谚(长袖善舞)
  22. 国语引谚(兽恶其纲)
  23. 国语引人言(兄弟谗阋)
  24. 古语(女爱不蔽席)
  25. 佹诗(天地易位,四时易乡)
  26. 古言(墙有耳)
  27. 嘏辞(皇尸命工祝)
  28. 恭世子诵(贞之无报也)
  29. 攻狄谣(大冠若修剑拄颐)
  30. 祷雨辞(政不节与)
尊宝娱乐